مبلمان شهری در ایران و جهان

Urban furniture in Iran and the world e1632831652105

مبلمان شهری در ایران و جهان

مبلمان شهری در ایران و جهان : مبلمان شهری در ایران در ایران از شهرهای دوران پیش از اسلام اسناد و مدارک آن چنانی برجای نمانده است و در تاریخ نگاری نیز تاریخچه مدون و جداگانه ای از انواع مبلمان شهری و سیر تکاملی آن به چشم نمی خورد و سوابق موجود، به صورت پراکنده از میان مدارک تاریخی کشور به دست آمده است.

در این میان، آثار باقی مانده و لوحه های باستانی، می توان نشانی از این تجهیزات شهری جست. همچنین وجود انواع تندیس های سنگی از پادشاهان و نمادهای دین زرتشت، نشستگاه ها، لوح های سنگی و غیره در زمان حکومت هخامنشی در ایران، نمایانگر قدرت طولانی مبلمان شهری در کشور است.

براساس شواهد تاریخی، به کار گیری آب به صورت فواره و استفاده از انواع طرح ها در این زمینه، نخستین بار در ایران باستان به اجرا در آمده و سپس به سایر کشورها راه یافته است.

در دوران بعد از اسلام نیز هر زمان که حکومت های مقتدری برسر کار بوده، تجلی اقتدار آن در شکوه شهر ها به نمایش در آمده است.

تاریخچه مبلمان شهری در ایران و جهان

مبلمان شهری در ایران و جهان

به عنوان مثال، در معماری اسلامی دوران صفویه، همواره خانه های ایرانی دارای الگوی سکوی خصوصی در خیابان بودند. بدین ترتیب که هر خانه سکوی اختصاصی برای نشستن داشت که در آنجا به فضای عمومی خیابان نظر می کرد، بدون آنکه حریم خانه مخدوش شود. عابران پیاده نیز از آن استفاده می کردند و نحوه زنده شدن معابر با این سکو ها تنظیم می شد .

مبلمان شهری عام المنفعه چون خورها (به همراه پایه چراغ) و سنگ آب ها در فضاهای جمعی شهرهای ایران نیز به عنوان مبلمانی جدانشدنی از فضای شهر مورد استفاده عموم بودند.

بعضی از این عناصر هم، ریشه در باورهای مذهبی مردم داشته اند، نظیر سقا خانه ها که در تمام نقاط شهر دیده می شدند.

پس از حکومت صفویان، دولت مرکزی قدرتمندی بر ایران حکومت نکرد و کشور پس از این زمان به خصوص زمان قاجاریه، دچار آشفتگی شدید در زمینه های مختلف، همچنین مسایل و عناصر شهری شد.

به طوری که فرصتی برای تعبیه عناصر و مبلمان شهری فراهم نیامد و پس از آن نیز هم زمان با ضعف علمی و فنی کشور، نیازهای تازه شهرها با الگوگیری و واردات صرف نمونه های فرنگی به کشور بر طرف می شد و به این ترتیب، رابطه شهروند ایرانی با فرهنگ و خصوصیات ویژه اش، با شهر و تجهیزات شهری کم کم گسسته شد.

کشف و اختراع بعضی از عناصر مانند برق و تلفن در خارج از مرزهای کشور، ضعف اقتصادی و درگیری های سیاسی و داخلی نیز مزید بر علت شد تا کشور با وجود داشتن سابقه درخشان و مثال زدنی در طراحی و برنامه ریزی شهری و عناصر آن، به دلایل ذکر شده، از قافله عقب مانده و تا امروز به استثنای حرکت های پراکنده در بعضی از شهرهای کشور، در زمینه برنامه ریزی شهری و تجهیزات آن از جمله مبلمان شهری، دنباله روی کشورهای پیشرفته باشد.

گذشته مبلمان شهری در ایران و جهان

مبلمان شهری در ایران و جهان

همین جا است که اهمیت توجه به مقوله هویت در طراحی و ساخت مبلمان شهری مشهود میشود.

مبلمان شهری در جهان بسیاری از عناصر به کار رفته در یک خیابان، سابقه ای به قدمت تمدن بشری دارند. از جمله این عناصر می توان به انواع سر پناه و نشستگاه ها اشاره کرد.

برخی دیگر از این عناصر به طور مشخص معلول ابداع یا اختراعی تاریخی هستند. به طور مثال، نیاز به تلفن همگانی در مکان های عمومی پس از ظهور تلفن و فراگیری آن در اروپا و سایر نقاط شکل گرفت.

در بررسی سیر تحول شهر و خیابان، نقطه عطف بسیار مهمی وجود دارد و آن انقلاب صنعتی است. این پدیده نه تنها بر سیمای ظاهری شهر تأثیر گذاشت، بلکه تا اعماق وجودی جزئی ترین مسائل شهری ریشه دواند، وابستگی هایی را از بین برد و نیازهایی را ایجاد کرد. با ظهور طراحان و جنبش های هنری قرن بیستم، از جمله جنبش های «آرت دکو» و «آرت نوو»، این شاخه از گرایش های

طراحی هم بسیار گسترده و هم متنوع شد و هنرمندان و صنعت کاران، به طراحی و ساخت گونههای مختلف مبلمان های شهری روی آوردند. مفاهیمی همچون یکپارچگی، هماهنگی، تاریخ، هویت و دوام در سرلوحه کار طراحی برای مجموعه اجزای میلمان شهر قرار گرفت.

اکنون در آغاز قرن ۲۱، آنچه بیش از همه مورد توجه قرار گرفته، تخریب های جهانی زیست محیطی است. پیش بینی می شود که طراحی در آینده درصدد عرضه محصولاتی خواهد بود که با محیط زیست سازگار بوده و مصرف انرژی حداقل را داشته باشند، مبلمان شهری نیز از این قاعده مستثنا نیست.

مبلمان شهری در ایران و جهان

مبحث مبلمان شهری در کنار رفع نیازهای مادی گروههای مختلف استفاده کننده از فضاهای شهری، به بعد زیبا شناختی آن نیز باید بپردازد و این زیبایی بیش از هر چیز، حاصل هماهنگی، وحدت و تنوع، تکرار شوندگی و انعطاف پذیری عناصر دخیل در طراحی شهری است.

مفهوم هویت هویت یکی از مهم ترین مسائل و چالش های پیش روی جوامع در حال توسعه در طی فرایند جهانی شدن و جهانی سازی عصر حاضر است و تعاریف متعددی از این واژه به عمل آمده است.

هویت، واژه پیچیدهای است که در حوزه های مختلف از فلسفه و منطق تا هنر و شهر وارد شده و در دوره های زمانی مختلف و نزد فرهنگ ها و جهان بینی های مختلف، معانی متفاوت و گاه متضادی به خود گرفته است.

دهخدا در تعریف هویت چنین می آورد: غایت جوهر یا واجد صفات مثبت بودن، چه صفات مثبتی که به ذهن انسان خطور می کند و چه صفات مثبت متصوره که حتی انسان از درک آن و اندیشیدن به آن عاجز است و تنها اولیای زمان، آن هم گاه و از طریق کشف و شهود و فقط به برخی از آن صفات از طریق انتزاع و از طریق جذب و حال دست می یابند که گریزپای نیز است.

بدیهی است که هویت امری اعتباری و مجازی است. اما طبق تعریف متداول «هویت، احساس تعلق خاطر به مجموعه ای مادی و معنوی است که عناصر آن از قبل شکل گرفته اند».

هویت در انسان شناسی، به معنای نوعی از خود آگاهی فردی یا جمعی نسبت به وجود مجموعه ای از خصوصیات فرهنگی – اجتماعی که فرد یا گروه مزبور را از فرد، افراد یا گروههای دیگر که به مثابه هویت های دیگری طبقه بندی می شوند، متمایز می کند و عموماً خود را با یک نام و یا لااقل با ضمیر ما، مشخص می کند.

مبلمان شهری در ایران و جهان

بنابراین مفهوم هویت از طبقه بندی کردن از یک سو و متمایز کردن ازسوی دیگر بر می خیزد که خود زاده تنوع بوده، بنابراین در جدیدترین رویکرد ها جامعه شناسان، روان شناسان اجتماعی، فلاسفه و دیگر متفکران، مفهوم هویت را به گونه ایی مرتبط با سه مفهوم متن، محتوا و تعهد و وابستگی مورد بحث قرار می دهند. این سه مفهوم، بنیاد نظریه های گوناگون مرتبط با هویت از جمله جدیدترین آنها مانند خود طبقه بندی، به حساب می آید.

برای ما آن چیزی دارای هویت است که با ذهنیات و تفکرات ما از یک سو و شیوه و سبک زندگی مان از سوی دیگر مشابهت و تعامل داشته باشد.

این چیزی است که در دو بردار زمان و مکان در حال تغییر است. احراز هویت به صورت صرف با تصویر تاریخی آن پدیده به عنوان پایه و اصل تاریخی صورت نمی گیرد، بلکه این پدیده ای مربوط به حال است.

زمان حالی که پایه داشتن آن در تاریخ و خاطرات مشترک افراد جامعه برای آن احراز هویت می کند.

ما شیء و به صورت مشخص تر یک عنصر معماری در ارتباط قوی با درک و ذهنیت خود و مقایسه دائم آن با داشته ها، نیازها و خاطرات خود می سنجیم.

مبلمان شهری در ایران و جهان

هویت در ایران شناخت و درک هویت انسان امروز ایرانی با تاریخ و پیشینه ای چنین پرنشیب، کار دشواری است. جامعه ای که تنها در صدسال اخیر، دو انقلاب داشته است و علاوه بر تغییرات معاصر جهان از تحولات ناگهانی اندیشه ها و رویکردهای درونی جامعه خود نیز اثر پذیرفته است.

در واقع، برای حل و فصل موضوع هويت در ایران، باید میان سه منبع ایران، اسلام و لیبرالیسم غرب نوعی هارمونی ایجاد شود. ایران و ایرانی بودن یک منبع هویت سرزمینی و تاریخی است. اسلام یک منبع هویت معنوی، اعتقادی و یک جهان بینی وسیع اجتماعی – سیاسی است. لیبرالیسم غرب منبعی فلسفی با کاربردهای اقتصادی، سیاسی و حتی فرهنگی است.

برای کسب اطلاعات بیشتر و یا ثبت سفارش با گروه صنعتی کیاچ تماس حاصل فرمایید.

مقاله را به اشتراک بگذارید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

logo_kiacb

بالا